SOVIET POSTCARDS
YOSEL CUTLER TRANSLATED FROM YIDDISH BY MORDECAI MARTIN
ART BY FAINA YUNUSOVA
At the Soviet Border (Finland)
Inside the Soviet customs office, an iron stove was glowing. A young man in rough boots and a short jacket asked to open the valises, while two Red Army guards stood by in long woolen overcoats that brushed the ground. They didn’t stand taut as strings on a violin, but like men at home by a warm stove.
The young man had earlier asked the passengers, “Do you have a camera, typewriter, or other machine?”
I noticed that all the clothes in the valises interested him little. But no sooner had he found a book or manuscript, did he hand it over to a Red Army guard. That guard looked inside it and, if it was too difficult, apologized and led the passenger to a different room for questioning. I carried only a valise full of “Talant,” gifts: manuscripts, drawings, letters.
I took out the letter of introduction Comrade Novik had given me, and said, “I have many such papers, all in Yiddish.” He took the letter to read. “Not that side,” I said, “That’s in Yiddish. The other side is translated into Russian.”
He gave me a look from behind his eyeglasses and said, “Ne bespokoites, my chitayem yevreyskiy.” “Not to worry, we read Jewish.” Although I knew the Russian would go down easier, I understood that on a rare occasion, he enjoyed a Yiddish word or two.
Soon we were called into another department to show the Modicut boxes. We opened the first box. Lying right on top was Gandhi, half naked, his eyeglasses glittering. The Soviet clerk recognized him immediately, and let out a high peal of laughter.
Rummaging deeper in the marionettes, the Magid showed up, wrapped in his tallis, his beard down to his feet. We’d run a pull string through him and when you tugged it the Magid took a good long squint. “Nu, khorosho!” “Well, that’s fine!”—the marionettes had turned out to be agreeable comrades.
We all went back to the train. Wouldn’t you know! The Finnish train hadn’t hung around. Its divided compartments and smartly dressed conductors were all gone. In its place, we got a long, broad cabin with benches and an iron heater. Under the seats lay firewood. It was warm and cozy. On the benches sat peasants in furs and hoods, and women in shawls, quilted blankets, and felt boots, some crunching sunflower seeds. From their sacks came latkes, sauerkraut, fish, bread. They ate with such appetite—it was a bloodbath.
The conductor, dressed in a black jacket with two perfunctory lead buttons, noticed that we were eager to get to Leningrad, so in every spare moment, he would come over to us and say: “Another half hour! Another ten minutes! Still three minutes to Leningrad!”
The train stopped. We descended its three steps, and walked into Leningrad.
He Works for History
“Where is the Leningrad Jewish Workers Club?”
But in their hurry, nobody wanted to stop and be asked, because as you ask them in bad Russian for directions, they’d fall behind in the Five-Year Plan. But it didn’t take too long to find out. With tiny steps, a squirmy fellow, his fedora pulled down to his shoulders and his long hair stuffed underneath, was walking our way. We stopped him.
“Tell us, please, where is the Jewish Workers Club?”
He answered in Yiddish, “You’re those Jews from America, right? If so, come along to my house, we’ll have a chat. After that, I’ll take you myself to the Workers club.”
“Who are you, then?”
“I’m a sculptor,” he said.
“A sculptor? So you work for the government?”
“Ah, unfortunately, no,” he responded. “I work for History. I’m a real artist, and I can only act according to my moods. You see, my wife is one of the most important higher-ups here in Leningrad—she’s the chief editor of the principal publishing house in the key department of the main press in the true center of high art and the supreme court.”
The sculptor showed us his work for History. But he didn’t make a living from History, he walked with the soles of his feet exposed. When we asked if he’d be able to earn more if he worked for the Land, he responded: Ah, yes, he’d pave his way in gold! Only, he took pity on History.
We began to explain to him how great artists were helping with the Five-Year Plan, and History wasn’t insulted at all. He responded that he knew as much himself, but he had been brought up in a Yeshiva, and he couldn’t let down his upbringing.
I asked him, “Can you still do anti-religious work?”
“Listen, what good does it do you to talk like this? If my wife couldn’t make a respectable man out of me, what hope do you have?”
He showed us his work, poured us tea, and until he brought us to the Workers club, we left it alone.
It was a holiday there, and the club was crowded. People, eager to get inside, started shoving. The man by the door called on a militiaman to order the crowd to disperse. The militiaman approached the doorman and said, “It’s obvious there’s no room. They don’t want to be here either. Where would I disperse them to?” Then the militiaman left and everyone followed him.
Losing Count
We go out to eat at a tourist restaurant. The tables are full. The waiter flutters around with heaping plates as if dancing. It’s festive.
On the stage Ukrainian and Romani singers and dancers perform. The restaurant is brimming with joy and light.
At our table, they seat a Russian and his female companion. He dozes off and she chats with us. She says her husband is an economist.
“So,” she says, “all year, he calculates and reckons, but tonight he lost count, and is over his limit. But he drinks rarely—very rarely.”
A Market Day
In Orsha there is a market where peasant men and women set out with sleds and wagons full of rough firewood, black jugs of milk, fresh bushels of sour apples, straw baskets of eggs, butter packed in green lettuce leaves, turnip graters, milk pails, rolling pins, shovels, embroidered hand towels, samovars, roasting forks, brooms, sheep hides; piglets in sacks squeal in a piercing falsetto.
The market is held in a bright round plaza, ringed with cooperative shops. It’s a noisy fair-like atmosphere. Shouts of “Beregis!” “Be careful!” “Stupay!” “Go on now!” join with wagoners’ piping voices. And it wouldn’t be complete without a blind beggar, who sings a song with not a drop of ideology. Lucky for him, he also plays the lyre—otherwise, no one would throw him a coin.
In one corner of the market are the baths, a bit crooked. Steam presses from cracks, and frost licks it up. On the other side there’s a new bread factory, and the smell coming from the chimney often covers up the smell of the baths. It depends on the wind.
The lower door of the baths open wide and red hot Red Army soldiers pour out into the frost; actually, the steam comes off of them. They’re pounding out a song on an accordion, wrinkled like an old broad-footed boot. A peasant can’t stop himself, and breaks into a Cossack dance in the mud, splattering all the soldiers. They spread out and stand in a broad ring around him.
The old peasant dances up onto a muddy hump of ice, and then falls into the mud. A young peasant girl wastes no time and bends over him, joking, “Brother, if you’re staying, you’ve got to pay for that spot!”
The market has so many costumes and trimmings from the past. The piglets still squeal with the same cries, but the merchants and brokers, no more.
Shepsl the Chimney Sweep
I looked all over Berdychiv for Shepsl, my childhood friend from our barefoot days in Troyaniv. When I found him, he didn’t hold back.
“Go on, Yosel,” he said, “what’s Ford’s factory like? Draw me a picture of the Empire State Building!”
“Tell me,” he said, “how do you like the Brooklyn Bridge? And what about, what’s it called, Coney Island?”
With a piece of chalk, I sketched for him the Empire State. He slurped up my lines like noodles, marveling and clicking his tongue: tsya, tsya, tsya. At last, he said, “Seems to me, though, our Magnitogorsk is a greater achievement than your Brooklyn Bridge and Coney Island put together.”
“Come on,” I said, “I’m supposed to bring regards from a Brooklyn sister to her Berdychiv brother. It’s right here, not far.”
When we went into the house, we came upon the brother standing for the Shemoneh Esrei. Shepsl said, “Seems we need to stage an anti-religious demonstration.”
“Wait a little. Probably he’ll burn himself out soon.”
“Well, if that’s so,” said Shepsl, “Let’s get a little lively.” He took a harmonica out of his boot, put it to his mouth, and ran it back and forth. The Jew gave him a look, and while he didn’t permit himself to speak, with his hand he signaled: Hey, come on, behave.
“Doesn’t suit him,” Shepsl said, “but it suits me fine!” Shepsl played a tune so lively, I couldn’t hold back, and started to dance. The Jew also started to dance, but it wasn’t clear whether it was from the song or from anger. Shepsl wove a little song into his playing called “Suits Me Fine”:
My brother is a Komsomol youth
I’m a Red Army Guard
My uncle’s got no roof
My baby, she renders lard
Suits her fine
Suits me fine
My grandpa is a drunk and a clown
They drag him home in a rickshaw
He says I’m sleeping around
With a blond and busty shikshe
Suits me fine
Suits me fine
When the Jew finished up the Shemoneh Esrei, he was about to scold us. But when I told him I was from America and bore greetings from his sister, he softened and offered us a seat.
I asked, wasn’t he angry about our little song? “Heaven forbid! Sing in good health! Young men ought to sing, isn’t that so? Just a podkhodyashchee little song. Perfectly appropriate. A fine little song.”
But when I explained to him that his sister hadn’t found work in the last six months, and wouldn’t be sending any money for him to the Torgsin, he blew deep into his beard and growled: “And you have the gall to come in here and start singing in the middle of the Shemoneh Esrei? Feh, feh—not nice!” We were getting in trouble, so we left to eat lunch.
About the Work by Mordecai Martin
In the “Soviet Postcards” section of מונטערגאַנג (Merrily We Go A-Wrong)—a title that puns on the Yiddish מונטער (cheerful, happy) and אונטערגאַנג (disaster, demise)—Yosel Cutler turns his cartoonist’s eye and his leftist heart to the Soviet Union, which he toured in 1931 with his creative partner Zuni Maud and their wildly popular avant-garde satirical puppet act, Modicut.
Like other anti-Zionist Yiddishists of my generation, I am fascinated by the world of Jewish leftist politics that was violently suppressed by the Nazis, watered down into milquetoast liberalism of the United States, and eroded globally by the demands of ethnosupremacist Zionism. In Cutler’s jokes and observations, I feel—and hope the reader will feel—a connection to a world of political possibility, where Jewish cultural production proudly proposes a radical future, whether that be socialist, anarchist, or, as seen here, communist.
It must be said that Cutler, despite being fully capable of cutting satire, has a fairly rosy view of the early years of Stalinist rule. And why shouldn’t he? The Holodomor famine was a year after his trip, the Great Purge five years away. The shattering of Jewish communism’s hopes in the Soviet Union following the Molotov-Ribbentrop Pact and the Night of the Murdered Poets—largely considered the final nail in the coffin of Bolshevism’s support for Yiddish culture—wouldn’t happen for decades. We can imagine that Cutler, who left Ukraine in 1911 at 15, was at this point a thoroughly Americanized leftist. He laughs approvingly at the humiliation of the religious—Jewish and otherwise—under anti-religious laws. He marvels at the guaranteed work for artists, and the lack of economic middlemen. But ever the humorist, he is mostly happy to see that life under Stalin maintains its preposterousness, its contradictions, and grotesques. Life continues for good and for bad, and Cutler, we get the impression, is happy just to take it all in.
* *
YOSEL CUTLER was a Yiddish satirist, cartoonist, puppeteer and poet. Born in Ukraine, he moved with his brother to New York at 15 to work as a house and sign painter. After meeting the writer and playwright Moyshe Nadir, Cutler’s literary career took off, and even more so after meeting fellow cartoonist Zuni Maud. Together they formed Modicut, a radical leftist puppet theater that toured the Yiddish world before a difference of opinion came between Maud and Cutler. Attempting to take his half of the act west to Hollywood, Cutler died in a car crash near Denver in 1935. Ten thousand people attended his funeral march.
MORDECAI MARTIN is a fifth generation Jewish New Yorker, a translator of Yiddish and Hebrew poetry, prose, and scripture, and a writer. He lives in Mexico City with his wife, child, and cat. His translation work and original writing has appeared in Asymptote, ANMLY, Honey Literary, Timber Journal, the tiny magazine, and Catapult, among other publications. He holds an MFA from Randolph College and can be found online at MordecaiMartin.net.
Source Text by Yosel Cutler
באַ דער סאָװעטישער גרעניץ (פינלאַנד)
אינם סאָװעטישן טאָמאָזשנע־קאָנטאָר האָט געליגט אַנ אײזענער ױװן. אַ יונגערמאַן, אין פּראָסטע שטיװל און אַ קורץ רעקל, האָט געבעטן עפענען די טשעמאָדאַנעס. לעם אימ זענען געשטאַנען צװײ רױט־אַרמײער אין לאַנגע שינעלן ביז דער ערד. זײ זענען נישט געשטאַנענ גלײך װי סטרונעם, נאָר װי הײמישע מענטשן אין אַ װאַרימער שטוב.
דער יונגערמאַן האָט פּריער געפרעגט דעם פּאַסאַזשיר: — האָט דאָרט אַ פאָטאָ־אַפּאַראַט, אַ שרײב־מאַשין, אָדער אַנדערע מאַשינקעס?
כ'האָב באַמערקט אַז די אַלע שמאַטעס, װאָס ליגן אין אַ טשעמאָדאַן, גײן אים װײניק אָן. קױם אָבער האָט ער געפונען אַ בוך, אָדער אַ מאַנוסקריפּט, האָט ער דאָס אָפּגעגעבן אַ רױט־אַרמײער. יענער האָט אַרײנגעקוקט אין אים, און אױב עס איז אים געװען קאָשע, האָט ער זיך אַנטשולדיקט און דאָס אַרײנגעטראָגן איִן אַן אַנדער צימער עקזאַמענירן.
איך גראַדע פיר זיך מיט אַ פֿולן טשעמאָדאַן טאַלאַנט: מאַנוסקריפּטן, צײכנונגען, בריװ. האָב איך ארױסגענומען דעם רעקאָמענדאַציע־בריװ װאָס כאַװער נאָװיק האָט מיר מיטגעגעבן, און געזאָגט:
— איך האָב זייער פיל אַזעלכע פּאַפּירן, און גראַדע אידישע. נעמט ער לײענען דעם בריװ. — נישט דאָ לײענט, — זאָג איך, דאָ איז געשריבן אַף אידיש. אַף דער אַנדערער זײט איז די איבערזעצונג אַף רוסיש.
כאָפּט ער אַף מיר אַ בליק פון הינטער די ברילן און זאָגט:— "ניע בעזפּאָקאָיטעס, מי טשיטאַיעס פּאָ יעװרעיסקי"! כאָטש איך האָב געװוסט, אַז דאָס רוסישע װעט ער גלאַטער אײנשלינגען, האָב איך אָבער פֿאַרשטאַנען, אַז פאָר אַ נאָװינע, האָט ער ליב אַ אידיש װאָרט.
באַלד האָט מען אונז גערופן אין אַן אַנדער אָפּטײלונג צו װײזן אונזערע קאָסטנס מיט מאָדיקאָטן (די אידישע מאַריאָנעטלעך). װי נאָך מיר האָבן געעפּנט איין קאַסטן, אַיז זיך פּונקט פֿונאַױבן געלעגן גאַנדי, האַלב נאַקעט, און געבלישטשעט מיט די ברילן. די סאָװעטישע באַאַמטע האָבן אים באַלד דערקענט, און זיך הױך צעלאַצט.
האָט אײנער טיפער אַ ראָיע געטאָן אין די מאָדיקאָטן, האָט זיך באַװיזן דער מאַגיד, אײנגעװיקלט אין טאַלעס, מיט דער באָרד אױסגעצױגן ביז די פיס. מיר האָבן אונטנאַרימער אַ צי געטאָן אַ שטריקל, האָט דער מאַגיד גענומען פּינטלען מיט די אױגן.
—נו, כאָראָשאָ!— די מאָדיקאָטן האָבן זיך אַרױסגעװיזן פֿאַר געװאונטשענע בירגער. מיר גײען אַלע צוריק צום באַן. װײסער װאָס! דער פינלאנדער באַנ איז נישט געבליבן. עס זענען פאַרשפװאונדן יענע אָפּגעטײלטע ענגע קאָמפּאַרטאַמענטלעך, מיט די באַפּוצע קאָנדוקטאָרן.
דאָ האָבן מיר אַ ברײטן לאַנגן װאַגאָן, מיט לאַנגע בענק. אינמיטן ברענט אַ אַײזערנער אױװן. אונטער די בענק ליגן קורץ־געשניטענע דעמבעס. ס'איז װאַרם און הײמיש. אַף די בענק זיצן פּױערים אין פּעלצן און באַשליקן, פֿרױען מיט שאַלן, װאַטאָװע לײבלעך, װאָליקעס און מע רײבט די סודע, פון מאָרבעס אַרױסגענומען לאַטקעס, זױערקרױט, פיש, ברױט. מע עסט מיט אַזאַ אַפּעטיט, סיז אַ געװאַלד.
דער קאָנדוקטאָר, אָנגעטאָן אין אַ שװאַרצער טוזשרקע מיט אַ צװיי בלייענע קנעפּלעך פֿונ יאָיצע־װעגן, האָט געזען אין אונז, אַז מיר זענען שױן זייער נײגיריק אָנצוקומען אין לענינגראַד, איז װענ ער האָט נאָר צײט געהאָט, איז ער אַליין צוגעקומען צו אונז און געזאָגט: —נאָך אַ האַלבע שאָ! נאָך 10 מינוט! נאָך דריי מינוט ביז לענינגראַד!
די באַן האָט זיך אָפּגעשטעלט. מיר געבן דריי שפּאַן פון דער באַן, און שפּאַנען אַריין אין לענינגראַד.
ער אַרבעט פאָר דער געשיכטע
װאו איז ערגעץ פֿער לענינגראַדער אידישער אַרבעטער קלוב? אָבער עס גלוסט זיך אָפּשטעלן עמיצן װאָס לױפט גיך און גרעגן, װײל ביז מע זאָגט אים מיט אַ צעבראָצענעס צונג װוהין מע דאָרף, קענ נאָך פאַרשפּעטיקן דעם פֿינף־־ײַאָר־פּלאַן.
אָבער ס'האָט לאַנג נישט געדױערט און אָט גייט זיך מיט דריבנע טריט עפּעס אַן איינגעקאָרטשעטער, דער קאַפּעליוש דעקט אים צו ביז די אַקסלען, און ס'שפּאַרן זיך לאַנגע האָר פֿון אונטערן קאַפּעליוש. האָבנ אים געטאָן אַ שטעל אָפּ:
“סקאָזשימיע, פּאָזשאַלוסטאַ, גריע יעוורעיסקי ראַבאָטשי קלוב״?
ענטפערט ער אין אידיש: — איר זענט דאָך אידן פון אַמעריקע, דאָכט זיך? אויב אַזוי, קומט פריער אריין צו מיר אין שטוב, וועלן מיר זיך דורכרעדן. נאָכדעם וועל איך אייך אַליין אַוועקפירן צום אַרבעטיר-קלוב.
— װער־זשע זענט איר אַליין?
זאָגט ער: — איך בין אַ סקולפּטאָר!
— אַ סקולפּטאָטר? אַרבעט איר דאָך אַװאַדע פאַר דער רעגירונג?
— ליידער ניין. — ענטפֿערט ער. — איך אַרבעט פֿאָר דער געשיכטע. איך בין אַן עמעסער קינסטלער און קען נאָך טאָן לױט מײנע שטימונגען. זעט איר, מיין װייב, איז איינע פֿון די װיכטיקסטע הױפּט־מענטשן דאָ אין לענינגראַד. זי איז דער הױפּט־רעדאַקטאָר פון דעם הױפּט־פאַרלאַג אין דער הױפּט־אָפּטיילונג פון דער הױפּט־דרוקעריי אין דעם האױפּט־צענטער פון די הױפּט־בעלעטעריסטן און הױפּט־דיכטער.
דער סקולפּטאָר האָט אונז פֿעװיזן זיין אַרבעט פֿאַר דער געשיכטע. אָבער פון דער געשיכטע קען ער קיין לעבן נישט מאַכן, גייט ער מיט אָפענע פּיאַטעס.
אַף דער פראַגע, צי װאָלט ער געקענט פֿאַרדינען, װען ער װיל טאָן אַרבעט פאַרן לאַנד, האָט ער געענטפערט:— אָהאָ! — ער װאָלט געגאַנגען אין גאָלד, נאָך ער האָט ראַכמאָנעס אַף דער געשיכטע
האָבן מיר אים אָנגעהױבן באַװייזן װאָס פאַר גרױסע קינסטלער שטעלן צו אַן אַקסל צום פינף־יאָר פּלאַנ און די געשיכטע װערט גאָרנישט געקריװדעט דערפון. האָט ער געענטפערט, אַז דאָס װייסט ער אַליין, נאָר ער איז אופגעצױגן געװאָרן אין אַ ײַעשיװע און ער קען דאָס אופֿגעצױגעניש פון זיך נישט אַראָפּציען.
זאָג איך אים: — קענט איר דאָך מאַכן אַנטי־רעליגיעזע אַרבעט?
ענטפֿערט ער: — װאָס טױג אייך דאָס רעדן, אַז מיין װייב האָט פון מיר קיין לייט נישט געמאכט, װעט איר דאָס אױך נישט מאַכן?
ער האָט אונז געװיזן זיין אַרבעט. געשטעלט טיי, און ביז ער האָט זיך אױסגעקליבן אונז צו פירן צום אַרבעט־קלוב, האָט מען שױן מער קיינעם נישט אַריינגעלאָזט.
עס איז דאָרט געװען אַ יאָנטעף, איז דער קלוב געװען איבערגעפּאַקט. דער אױלעם װאָס איז זייער נייגריק געװען אַריינצוגיין, האָט זיך געשטופּט. האָט דער מאַן װאָס שטייט באַם טיר אַרױפגערופן אַ מיליציאַנט, אַז ער זאָל הייסן דעם אױלעם זיך צעגיין.
דער מיליציאַנט איז אַרוף און געזאָגט צום מאַן באַם טיר: — זיי זעען דאָך אַליין, אַז ס'איז ניסשאָ קײן פּלאַץ. זיי װעלן אַליין אַװעקגיין. צו װאָס טרייבן מענטשן? ער איז אַרונטערגעגאַנגען און אַלע אים נאָכגעגאַנגען.
אַריבערגעכאַפּט די מאָס
גיין מיר וועטשערע אין אינטוריסט רעסטאָראַן. די סטאָלאָוועס זענען פול. די קעלנער פליען מיט פולע טעלער און טאַנצן. ס׳איז יאָנטעפדיק.
אַף דער מוזיקאַלישער פּלאַטפאָרמע טרעטן-אוף אוקראַינישע און ציגיינערשע זינגער און טענצער. דער רעסטאָראַן אָנגעפילט מיט פרייד און מיט לייט.
לעם אונזער טיש זיצט אַ רוס מיט אַ פרוי. ער כאַפּט אַ דרימל און זי כאַפּט מוט אונס אַ שמועס. זי דערציילט אַז איר מאַן איז אַן עקאָנאָמיסט. — נו, — זאָגט זי, — אַ גאַנץ יאָר כעשבנט עא און רעכנט, נאָר איצט האָט ער פאַרלוירן דעם כעשבן און איבערגעכאָפּט די מאָס. אָבער ער טרינקט זעלטן, אָטשן, ריעדקאָ!
אַ מאַרק־טאָג
אין אָרשע איז דער מאַרק אָנגעפאָרן מיט פּױערים און פּױערטעס, שליטנס און װאַגנס מיט פּראָסטע דראָבינעס, שװאַרצע קריגעלעך מילך, נייע צעבערס געזייערטע עפּל, שטרױענע קיישלעך מיט אייער, פּוטער געפּאַקט אין גרינע סאַלאַט־בלעטער, ריב־אייזנס, מעלק־שעפעלעך, לאָפּעטעס, אױסגייטע האַנטעכער, סאַמאָװאַרלעך, װילקעס, בעזימער, שעפּסענע פעלעכלעך; כאַזיירעמלעך, פאַרבונדן אין זעק, קװיטשען מיט די שאַרפסטע פאַלצעטאָס.
דער מאַרק איז אַ ברייט־רונדער פּלאַץ, אַרומגערינגלט מיט קאָ־אָפּעראַטיװע קראָמען. ס'איז אַ ראַשיקער יאַריד. םע שרייט: העי "בערגיס"! "סטופּאַי נאַזאַד"! םיט באַלעגאָלישע ליולקע־שטימעס. און ס'פעלט אױך נישט אױס אַ בלינדער בעטלער, װאָס זינגט אַ ליד אָן אַ טראָפּן אידעאָלאָגיע. ס'איז זיין גליק װאָס ער שפּילט צו אַף דער לירע, אַנישט װאָלט אים קיינער קיין גראָשן נישט געשענקט.
אין עק מאַרק סטייט די באָד, אַ ביסל איינגעהאָרבעט. ס'שפּאַרט די פּאַדע פֿון אירע ספּאַלטן, און דער פראָסט פאַרשלינגט זי מיט איין לעק.
פון דער אַנדערער זייט מאַרק שטייט די נייע ברױט־פאַבריק, און דער רױעך פונם ברױט־קױמען דעקט אָפֿטמאָל צו די גאַנצע באָד. ס'װענדט זיך דער װינט בלאָזט.
דאָס נידעריקע טירל פֿון דער באָד האָט אױפֿעפּראַלט און ס'האָבן זיך גענומען אַרױסשיטן אין פראָסט אַריין הייסע רױט־אַרמייער, אַזש אַ פּאַדע איז געגאַנגען פֿונ זיי. זיי האָבן דערלאַנגט אַ קרעפֿטיקן זונג און ס'האָבן זיך צעשפּילט עטלעצע ברייט־שטיװלדיקע האַרמאָניקעס. האָט זיך אַנ אַלט פּױערל נישט געקענט איינהאַלטן און זיך געלאָזט טאַנצן אַ קאָזאַשקע מיט די פּאָסטעלעס אין בלאָטע. האָט ער יעדן אַרום זיך אָפּגעשפּריצט. איז מען אָפּגעטראָטן און זיך אױסגעשטעלט אין אַ ברייטן רינג אַרום אים.
דאָס פּױערל האָט אַרופגעטאַנצט אַפ אַ פֿאַרבלאָטיקט האַרביקל אייז און זיך איבערגעקערט אין בלאָטע אַריין. האָט זיך אַ יונגע פּױערטע נישט געפױלט, זיך אָנגעבױגן איבער אים און געזאָגט: — בירגערל, באַצאָל פֿאַרן פּלאַץ!
דער םאַרק האָט אַסאַך דעקאָראַציעס און קאָסטיומען פֿון אַמאָל. די כאַזיירימלעך קװיטשען נאָך מיט די זעלבע קױלעס, אָבער די סאָכרים מיט די מעקלערס קװיטשען שױן נישט.
שעפּסל דער קוימענקערער
איך האָב געזוכט שעפּסלען איבער גאַנץ בערדיטשעװ. (מיינס אַ באָרװעס קינדער-פריינטל פון טראָיאַנאָװ.) ווען איך האָב אים געפונען, ער שוין פון מיר ניט אָפּגעטראָטן.
– דערצייל, – זאָגט ער, – יאָסל, ווי זעט אויב פאָרדס פאַבריקע? מאָל מיר אויב די עמפּייער סטייט.
– דערצייל מיר, – זאָגט ער, – ווי אזוי האַלט זיך די ברוקלין בריק? און װאָס איז דאָס אַזוינס דער קוני-איסלאַנד?
איך האָב אים מיט קרײד אַף אַן אַלטן טויער געצייכנט די עמפּייער. ער האָט געשלונגען מיינע ליניעס אַזוי ווי לאָקשן, זיך געװאונדערט און געמאַכט מיטן צונג: ציאָ, ציאָ, ציאָ. צום סאָף זאָגט ער:– אונזער מאַגניטאָ סטראָי איז, דאַכט זיך, אַ גרעסערער אופטו פון אייער ברוקלין בריק צוזאַמען מיטן קוני-איסלאַנד.
– קום, – זאָג איך צו אים, – קום, עמיר גיין אָפּגעבן אַ גרוס פון אַ ברוקלינער שװעסטער צו אַ בערדיטשעװער ברודער. ס׳איז דאָ-אָ טייקעף, נישט װײט.
װען מיר זענען אַריינגעקומען אין הויז, האָבן מיר געטראָפן דעם ברודער שטיין שימענעסרע. זאָגט שעפּסל: – מיר דאָרפן שוין מאַכן אַן אַנטירעליגיעזע דעמאָנסטראַציע.
זאָג איך: – װאַרט, כאַפּנישט. ער װעט מינעסטאַם אליין באַלד אויסגיין.
נו, אויב אזוי, – זאָגט שעפּסל, – עמיר זיך אַביסל פריילעך מאַכן. – ער כאַפּט אַרויס אַ גאַרמאָשקע פון דער כאָליװע, טוט דאָס אַפיר איבערן מויל הין און צוריק.
דער איד קוקט זיך אום. ער טאָר נישט אויברעדן, מאכט ער מיט דער האַנט, הי, אָ, נו. דערעכערעץ.
ס׳שטייט אים נישט אָן, – זאָגט שעפּסל, אָבער מיר שטייט אָן.
שעפּסל טוט אַ שפּיל אַ פריילעך לידל אַזאַ, אַס איך האָב זיך נישט געקענט איינהאלטן און אָנגעהויבן טאַנצן. דער איד האָט אויך געטאַנצט, אָבער מען נישט געװאוסט צי פון דעם לידל צי פון קאַס. שעפּסל האָט דאָס שפּילן דורכגעפלאָכטן מיט אַ לידל װאָס הייסט:
מיר שטייט אָן
מײן ברודער קאָמסאָמאָליץ
און איך בין אַ רויט אַרמייער,
מיין פעטער איז אַ ליידיקגייער
מיין געליבטע – אַ שטריקל-דרייער
איר שטייט אָן,
און מיר שטייט אָן.
מיין זיידע איז אַ לישעניץ,
ער טראָגט אַף מיר אַ ריגזע –
ער זאָגט איך שפּיל אַ ליבע
מיט אַ בלאָנדער שיקסע.
אָבער
מיר שטייט אָן,
מיר שטייט אָן.
װען דער איד איז אויסגעגאַנגען שימענעסרע, האָט ער אונדז געװאָלט נעמען זידלען. נאָר װי איך האָב אים געזאָגט, אַז איך בין פון אמעריקע און איך ברענג אים אַ גרוס פון זיין שװעסטער, איז ער געװאָרן זייער װײך און אונדז געבעטן זיצן.
איך האָב אים געפרעגט צי ער איז נישט אין קאַס פאַרן לידל. – כאַס-וֹעשאָלעם! – ענטפערט ער, – זינגט געזונטערהײט. יונגע מענטשן דאַרפן זינגען, װי דען? ס׳איז גראַד געווען אַ ״פּאָדכאָדיאַשטשע״ לידל. גאָר אַ פײן לידל.
נאָר װי איך האָב אים דערצײלט, אַז זײן שװעסטער אַרבעט שוין נישט אַ האַלב יאָר און אַז זי װעט אים נישט שיקן קיין געלט אין טאָרגסיו, האָט ער זיך אָנגעבלאָזן טיף אין דער באָרד אַרײן און ארויסגעבורטשעט:
– פונדעסטװעגן איז דאָס פון אייך אַ האָזע, אינמיטן שימענאסרע זיך צעזינגען. פע, פע, נישט שיין!
זענען מיר געװאָרן זייער אין קאַס און מיר זענען אַװעק עסן װעטשערע.